Mare Nummer 32     03 juni 2010

32
‘Geef dan maar een Chinese bul.’
FOTO: Hielco Kuipers
‘Rampzalige aanslag op traditie’
Protest voor behoud van Latijn op afstudeerbullen

De argumenten van het college van bestuur voor het schrappen van Latijn op afstudeerbullen, deugen niet. Dat zegt oud-rector Lammert Leertouwer, die dinsdag meeliep in een protestmars. Bijna 1500 sympathisanten hebben een petitie tegen het besluit ondertekend.

DOOR ARJEN VAN VEELEN ‘We kunnen redetwisten of Leiden de beste universiteit is; we kunnen redetwisten of Leiden de mooiste is – maar één ding is zeker: we zijn de oudste universiteit. Wij willen met het Latijn een wetenschappelijke traditie eren die al bijna duizend jaar terug gaat. Als Groningen het kan, kan Leiden het ook!’ (Applaus en gejoel van de betogers).

Gekleed in toga en op sandalen hield zevendejaars klassieke talen Michel den Uijl dinsdag een redevoering op het pleintje voor de universiteitsbibliotheek. Hij sprak een kleine honderd studenten en medewerkers toe, die protesteerden tegen het vervangen van het Latijn door het Engels op Leidse afstudeerbullen. Daarna vertrok de stoet onder begeleiding van twee politieagenten naar het Bestuursgebouw aan het Rapenburg. In de tuin werd het (niet aanwezige) college van bestuur opgeroepen tot een ‘open discussie’ over de bullen.

‘Deze universitaire traditie bestaat al 435 jaar’, zegt Vicky, eerstejaars klassiek talen, in een Rammstein-T-shirt met daarover een toga. ‘De excuses die nu worden opgevoerd om het Latijn af te schaffen slaan volgens mij nergens op.’ Anne, studente Engels: ‘Afschaffen omdat Engels nu meer gesproken wordt dan Latijn is onzin. Zoals iemand op de Facebook actiepagina schreef: geef dan maar een Chinese bul, want dat is wereldwijd de meest gesproken taal.’ ‘Latijn is een neutrale taal’, zegt uitwisselingsstudent Sophie Reece-Trapp. ‘Er zijn geen moedertaalsprekers meer van: iedereen staat in dezelfde wetenschappelijke traditie.’ En: ‘Net als mijn alma mater Cambridge, is Leiden een voorbeeld van rijkdom die voortvloeit uit tradities. Modernisering moet zeker plaatsvinden, maar niet ten koste van een heel bijzondere wetenschappelijke gemeenschap. Met de massa meelopen is zelden duurzaam.’

‘Niet alle modernisering is slecht’, zegt informaticastudent Martin. ‘Anders zou mijn studie niet eens bestaan. Maar op het moment dat ik mijn Latijnse propedeusebul kreeg, vond ik die zo mooi, zo prachtig. Dat gaf me gevoel een bevoorrecht gevoel: ik studeerde in Leiden.’

‘Ik tast volkomen in het duister over wat deze moderniseringsslag op zou leveren’, zegt betoger Lammert Leertouwer, rector in Leiden van 1991 tot 1997. ‘Een universiteit wordt modern omdat er elk jaar een nieuwe lichting studenten aankomt; modern omdat ze aan de frontlinie staat van wetenschappelijk onderzoek – niet modern door een rampzalige aanslag op de traditie. Als academieburger ben je altijd gehouden om voorstellen van het college van bestuur – hoe idioot ook – op argumenten te onderzoeken. En ik constateer dat die niet kloppen. Het college van bestuur zegt het te “betreuren” dat een traditie van 435 jaar wordt afgeschaft, en zegt door de wet te worden gedwongen. Dat is flauwekul: met één goede classicus zou je alle studierichtingen uitstekend kunnen vertalen in het Latijn. Latijn is een precieze taal en we hebben hier een bloeiende afdeling klassieke talen. En wat het geld betreft: dan maar ophouden met al dat reclamedrukwerk dat meteen in de prullenbak verdwijnt. Traditie is kapitaal dat je creatief moet gebruiken; niet afschaffen.’

De betogers wilden met de actie de aandacht vestigen op een online petitie die tijdens de lustrumweek zal worden overhandigd aan het college van bestuur. Bij het ter perse gaan van deze Mare telde de petitie (zie petities.nl/petitie/behoud-latijn-op-de-leidse-bul) bijna vijftienhonderd ondertekenaars. De Facebook-groep ‘Behoud Latijn op Leidse bul!’heeft een kleine duizend leden.

‘Het Latijnse diploma hoort boven je bed’

‘Op LinkedIn las ik al een bericht van een alumnus die zijn donaties aan het LUF wilde stopzetten als de Universiteit dit besluit niet terugdraait’ zegt mede-organisator Michel den Uijl, woensdagmiddag, de dag na de betoging. Hij heeft al een e-mail van de rector ontvangen: die schrijft dat hij de petitie graag in ontvangst wil nemen.

Volgens universiteitswoordvoerder Renée Merkx zal het College van Bestuur dan een reactie geven. Volgens Merkx zijn er in elk geval financiële bezwaren tegen het Latijn. Dat komt door nieuwe wetgeving. Die vereist dat informatie die vroeger in het diplomasupplement stond - over gevolgde vakken e.d. - nu ook op de bul zelf komt. Dat zou betekenen dat voor alle van de honderd twintig opleidingen een vertaling zou moeten worden gemaakt, niet alleen van de studie zelf, maar ook van alle specialisaties.

Het vertalen gebeurt nu gratis door enkele medewerkers en oud-medewerkers die het Latijn machtig zijn. ‘In de nieuwe situatie is dat ad hoc en pro deo vertalen zeker niet meer mogelijk’ zegt Merkx, ‘tenzij daar veel tijd en geld voor wordt vrijgemaakt. Het college heeft besloten om dat niet te doen. Kijk, alles kan, maar zeker in een tijd van bezuinigingen kijkt het college heel kritisch waar we de fte inzetten. Wij willen studenten in elk geval graag een officieel document meegeven waar ze de wereld mee in kunnen.’ Volgens Merkx behoort een bul met een voorpagina in het Latijn en Engelstalig supplement op de achterzijde niet tot de opties. De universiteit van Groningen besloot onlangs het Latijn juist weer wel in te voeren op de bullen. ‘De overwegingen van Groningen ken ik niet. De Universiteit Leiden is sneller dan andere universiteiten met het aanpassen aan het nieuwe bekostigingsstelsel. Het zou kunnen dat de consequenties van de nieuwe wet nog niet zijn doorgedrongen bij sommige andere universiteiten.’

Volgens de universiteit zou de Latijnse bul ook voor communicatieproblemen zorgen. Er zou onenigheid bestaan over het vertalen van moderne studies en bovendien zou Latijn bij sollicitaties bij andere universiteiten problemen opleveren, omdat de meeste mensen de taal niet kunnen lezen. Dat laatste wordt betwist door studenten en alumni op de Facebookpagina ‘Behoud Latijn op Leidse bul!’. Iemand schrijft daar: ‘Met de bul ontvang je een prima diplomasupplement in het Engels en in het Nederlands, ik heb dankzij de supplementen zelfs bij internationale sollicitaties nooit enig probleem ervaren met mijn Latijnse bul.’Een ander: ‘Het Latijnse diploma hoort in een lijst boven je bed, terwijl je de Engelse en Nederlandse versies kan verkreuken vanwege het meermaals moeten scannen en kopiëren voor sollicitaties.’


Deel op Facebook

Tweet
Deel op Facebook