Mare Nummer 21     26 februari 2009

21

FOTO:
Kroeshaar leidt tot chaos, zegt Ratelband

DOOR VINCENT BONGERS Geen hete kolen dit keer voor Emile Ratelband. Maar wel vier flip-overs en een tafel vol met attributen. De zelfbenoemde entertrainer is nog geen vijf minuten bezig aan zijn lezing georganiseerd door de studievereniging van geneeskunde (MFLS) of het publiek in de collegezaal van het LUMC heeft al de volle laag gekregen met een supersoaker. Ook deinst hij er niet voor terug om een kus op de kalende schedel van een oudere toeschouwer te planten.

‘Het is een dwaas’, is de bondige analyse van Pieter Okkerse, zesdejaars student geneeskunde, al voor aanvang van de lezing.

‘Als ik hem op tv zie, zap ik weg,’ zegt geneeskundestudent Gertjan Lourenssen. ‘Maar ik ben benieuwd. Het is waarschijnlijk de best bezochte MFLS-lezing ooit.’ Hij wijst naar de collegezaal die tot op het laatste plekje is gevuld.

‘Ik ben bloednerveus hier in het hol van de leeuw’, zegt Ratelband. Hij steekt vervolgens een verhaal af waar de beruchte negentiende-eeuwse schedelmeter Cesare Lombroso nog van zou gaan blozen.

Ratelband kan letterlijk aan je neus zien, wie en wat je bent. Sinds 2001 is de beroepsmotivator een devoot aanhanger van de somatologie, de pseudo-wetenschap waar een direct verband tussen uiterlijk en persoonlijkheid wordt gelegd. Hij schuwt racistische en stigmatiserende uitspraken niet. Mensen met kroeshaar zijn chaotisch en hebben moeite hun emoties onder controle te houden. Vietnamezen houden altijd hun hand op. Aan het uiterlijk van Israëliërs en Palestijnen is te zien dat ze voor eeuwig ruzie zullen blijven maken.

‘Als je naar drugskliniek gaat, dan valt het toch op dat al die mensen er hetzelfde uitzien. Dat is geen toeval’, zegt Ratelband. Ook hebben gehandicapten ‘altijd scheve tanden en een asymmetrisch lichaam’.

Het publiek is niet veilig voor de goeroe. ‘Kom eens naar beneden’, zegt hij tegen een student. Het gewillige slachtoffer moet even een loopje doen. Daarna bestudeert Ratelband de verhoudingen in zijn gezicht. Hij pakt een rode marker en trekt wat strepen op het gelaat van de student, roept vervolgens iets over de grootte van diens voorhoofd en stelt vast dat de student de houding van een pinguďn heeft. ‘Jij krijgt geen hartaanval of kanker. Ik weet het zeker’, concludeert Ratelband. ‘Je mag me bellen.’

‘Wat hij doet heeft natuurlijk niets te maken met wetenschap’, zegt George Maat, hoogleraar fysische antropologie en vanavond sparringpartner van Ratelband. ‘Voor dit gezelschap is het geen probleem. Die prikken er door heen. Dat kun je ook wel merken aan de kritische vragen die aan hem gesteld werden. Maar voor een ander publiek. Tja, hij is een goede marktkoopman en in zijn drift wil hij alleen nog wel eens over een grens heen gaan.’

Op een handige manier neemt Ratelband de wind uit de zeilen van kritische vragenstellers. ‘Ik zie aan uw hoofd en handen dat u niet al te geschikt bent voor intellectueel werk’, zegt een student. Ratelband: ‘Dat klopt. Ik heb alleen zes klassen lager school gehad. Maar ik heb wel wils- en daadkracht. Ook dat kun je duidelijk aan mijn lichaam zien.’

Een andere toeschouwer: ‘Als je je scheve tanden recht laat zetten, verandert je karakter dan ook?’ ‘Nee hoor’, antwoordt Ratelband zonder een spoor van twijfel. ‘Je zult zien. Na vijf jaar staan die tanden weer net zo scheef.’

‘Het is echt grappig’, zegt Okkerse na afloop. ‘Hij beweert nu volstrekt het tegenovergestelde van wat hij al die jaren hiervoor er bij zijn publiek probeerde in te stampen. Eerst was alles mogelijk als je maar wilde. Nu ligt alles al vast. En hij komt er nog mee weg ook.’


Deel op Facebook

Tweet
Deel op Facebook