Column: Exotisering

Tijdens ons college hadden we het deze week over laobaixing, het ‘gewone, Chinese volk’. Dit is volgens veel westerse wetenschappers een beladen begrip, want er liggen een aantal veronderstellingen aan ten grondslag. Ze gebruiken in deze context graag het woord ‘gevaarlijk’.
Als Chinezen het hebben over laobaixing, dan is ‘het volk’ in het beste geval laagopgeleid, in het slechtste geval ronduit dom. Het zou moeten worden beschermd tegen de ongezonde invloed van het internet. Het zou vooral niet teveel zelf moeten denken, behalve aan brood op de plank. Het komt niet als een verrassing dat iedere Chinees spreekt over ‘het gewone volk’, maar niemand zichzelf er toe rekent.
Dat is scherp opgemerkt, zo’n 8000 kilometer verderop. Wijze westerse wetenschappers feilloos op de gevaren van stigmatisering van het volk in het buitenland, in eigen land leiden dergelijke praktijken vooral tot vermaak en verwarring. Zo is mijn Facebook-pagina al enkele weken het strijdtoneel van Henk en Ingrid.
In de linkerhoek hebben we Henk en Ingrid. Ze zijn niet geheel op hun gemak in de ring, maar wonen dan ook in een Vinex-wijk, vanwaar ze hun twee kinderen met de auto naar het zwembad brengen. Denken we aan Henk en Ingrid, dan denken we: ‘Is dit kunst of kan het weg?’, ‘Nuance, dat is toch die blonde van Lingo’ en ‘Wetenschap is ook maar een mening’.
In de rechterhoek verzamelen zich steeds meer echte Henk en Ingrids. Waar ze wonen weten we niet, of ze twee kinderen hebben weten we niet. We weten wel dat ze boos zijn. Op het begrip ‘Henk en Ingrid’. Ze worden dag en nacht gebeld door journalisten, ‘of ze hun mening even willen geven’.
Politiek mag ingewikkeld zijn, door het uit te leggen met Henk en Ingrid wordt het er in elk geval niet duidelijker op. Het grote verschil tussen de Zweedse Marianne, de Amerikaanse Joe the Plumber en de Nederlandse Henk en Ingrid is dan ook dat het laatste koppeltje nog geen echt gezicht heeft gekregen.
Daar moest verandering in komen. Dus verlieten de journalistjes van de Groene Amsterdammer gedwee hun bureau om het land in te trekken. Als ware het een niet eerder ontdekte zevenvingerige, met klik-geluidjes communicerende stam in Zuid-Amerika, zo trokken de journalisten erop uit naar het Tikibad, de volkstuintjes en de Rijnburgse voetbaltribune om ‘het gewone volk’ te aanschouwen. Ook de redactie van Hart van Nederland werd aangedaan. Want waar leer je meer over het volk dan op een plek waar ze de financiële crisis niet behandelen omdat het ‘al snel te complex voor ze wordt’?
Weet je wat pas origineel zou zijn? Laten we een tv-programma beginnen: ‘Op zoek naar Henk en Ingrid’. Een vierkoppige, te dikke jury stelt lullig vragen en lacht om haar eigen grapjes.
Exotisering is allang uit den boze, maar schijnbaar niet in eigen land.

Petra Meijer

Deel dit bericht: